Uitzending Terugluisteren

The current broadcast will be available to listen to for two months here:

Xymphonia is sponsored by

NIEUW
Exit Stage Left – Swallowtail
- Space Wedding
- Easiest Choice
Van het album “Gentle Otherworld” (eigen beheer, 2026)

Je hoeft niet lang na te denken om te weten waar de bandnaam Exit Stage Left naar verwijst. Maar verwacht bij deze Zweedse band geen Rush-kloon, want hoewel geïnspireerd door dat iconische Canadese trio, heeft de muziek die Exit Stage Left ons voorschotelt meer weg van hoe Marillion klonk in de jaren negentig en Genesis in de jaren tachtig, af en toe met een AOR-trekje à la Styx. “Gentle Otherworld” is het tweede band-album: een los concept van ruim 80 minuten – en dat op één CD. Jammer genoeg is door het gebruikte lettertype het CD-boekje bijna onleesbaar, maar de muziek spreekt gelukkig voor zich. We horen goed in het gehoor liggende melodieuze prog waarbij de band zich regelmatig kan meten met landgenoten als Kaipa of The Flower Kings, hoewel Exit Stage Left het niet in het epische zoekt. Het album opent zeer sterk waarbij het opvalt dat de band met Arvid Wilhelmsson en Freddy Lindström twee heel goede zangers in huis heeft. Dan volgt “Swallowtail”, dat een mooie mengvorm van Kansas en de Flower Kings biedt; op andere momenten moeten we denken aan Moon Safari. Opvallend is trouwens ook het vioolspel van Alice Chorsell op een paar nummers. De fijn opzwepende ritmesectie, bestaande uit drummer Jimmy Svahn en bassist Robin Hellsing, geven in deze gedegen doch moderne melodieuze prog aan Wilhelmsson en Daniel Lygsa Larsson de ruimte om hun kunsten op respectievelijk gitaar en toetsen te etaleren. Zoals gezegd duurt “Gentle Otherworld” ruim 80 minuten en de vraag is dan of deze relatief jonge band over de volle duur van het album kan blijven boeien. Helaas moeten we toch concluderen dat het album misschien nét iets te lang is. Niet dat er echt slechte composities tussen zitten, maar met een kortere speelduur had het geheel misschien wat meer impact gehad.
Websites:
https://linktr.ee/ExitStageLeft
https://www.facebook.com/ExitStageLeftofficial/.

AKOESTISCHE PROG
Giltrap, Gordon - Pastoral
Van "Perilous Journey" (The Electric Record Company, 1977 / Esoteric Recordings, 2013)
Flairck - Inventies (De Ivoren Toren)
Van "Bal Masqué" (EMI, 1984); tevens te vinden in de box "Twee En Twintig" (eigen beheer, 2007)

In de progrock is het heel gebruikelijk om een grote verscheidenheid aan instrumenten aan te wenden, en dus ook akoestische. Maar progressieve rockmuziek met akoestische instrumenten als basis komt toch wel wat minder voor. Voor deze uitzending combineren we muziek uit Engeland en Nederland tot een mooi geheel, waarbij de basis wordt gelegd door een meestergitarist. We beginnen met “Pastoral” van Gordon Giltraps "Perilous Journey" uit 1977, dat opent met een fijne drumfill van Simon Phillips en een keyboard-thema van Rod Edwards, dat vervolgens een orkestrale bewerking krijgt. De rest van het stuk is echter grotendeels gericht is op Giltraps stijlvolle gitaarspel. Dat orkestrale openingsthema is overigens de rode draad op dit hele album, dat over het algemeen tot een van Giltraps beste albums wordt gerekend. Het is daarnaast een van meest progrockgerichte van de Britse muzikant. “Pastoral” laten we naadloos doorlopen in het stuk “Inventies” van Flairck.

Het maakt deel uit van de albumlange suite “Bal Masqué” van het gelijknamige album uit 1984, dat de Nederlandse band toentertijd schreef als een theatervoorstelling. Deze instrumentale opera voor Flairck en balletdansers was dat jaar in de Nederlandse en Belgische theaters te aanschouwen. Met meerdere multi-instrumentalisten in de groep is het een rijk klinkend album, met prachtig gitaar-, viool- en fluitspel en een grote rol voor contrabas. Het door gitarist Erik Visser geschreven “Inventies” begint ingetogen met een lyrische contrabas- en vioolsolo, waarna het Noord-Hollands Philharmonisch Orkest (tegenwoordig bekend als Het Balletorkest) zijn intrede doet. Het tweede deel is een stuk energieker en het marimbaspel van Ted de Jong en fluitspel van Cornee van der Kleij stuwen band en orkest naar de climax van “Inventies”. "Bal Masqué" staat al met al binnen de omvangrijke discografie van Flairck een beetje in de schaduw van de illustere eerste drie albums, maar wat ons betreft doet dit werk daar totaal niet voor onder.
Websites:
https://www.giltrap.co.uk/
https://www.facebook.com/GordonGiltrapMusic
https://www.flairck.com/
https://www.facebook.com/Flairck.

HERUITGAVE
October - Beyond The Treeline
- October Suite
Van "October" (Charisma Sound Records, 1979) en "After The Fall" (eigen beheer, 1980, echter niet officieel uitgebracht); deze versies van "October" & "After The Fall" (PQR Records, 2026)

October werd rond 1976 opgericht door eigengereide jonge studenten die geheel tegen de tijdgeest in luisterden naar progressieve rockpioniers als King Crimson, Yes en Traffic en jazzrockalbums van onder meer Return To Forever. Daarnaast droeg hun interesse voor filmcomponist Bernard Herrmann, avant-gardist Stockhausen en synthesizervernieuwer Wendy Carlos bij aan een line-up met twee synthesizer- en keyboardspelers. De gekozen bandnaam October reflecteerde overigens het herfstige, melancholische bandgevoel. Na spaarzame optredens werd in 1978 met een 8-sporenrecorder een in 1979 uitgebracht titelloos debuut opgenomen. De deels instrumentale symfonische rocksongs openbaren een avontuurlijke, frivole zoektocht, langs Chic Corea’s latin-tiks, aan Mahavishnu Orchestra en Dixie Dregs verwante vioolsolo’s en voor Happy The Man typerende zang, elektrische piano en ARP Strings. Compositorische vrijheden uitten zich in filmische Moog-oprispingen en een melodieuze bassolo. Met een iets gewijzigde bezetting werd in 1980 aan opvolger "After The Fall" gewerkt. Helaas implodeerde de band voordat deze kon worden uitgebracht, hoewel er wel enkele platen werden geperst, waarvan later drie illegale CD-edities werden getrokken. De vastgelegde stukken bevatten dezelfde ingrediënten als de eersteling, al zijn ze wat abstracter, terwijl de zang verder beperkt is. Deze archeologische vondst werd onlangs met het debuut door het in heruitgaven van obscure progressieve muziekalbums gespecialiseerde PQR Records gepubliceerd als uitmuntend uitgevoerde dubbel-cd. Tevens is er een versie met de eerste plaat als LP en de tweede als bonus-CD. De geluidskwaliteit is, gezien de beperkte studiocapaciteit destijds, redelijk en doet qua sound denken aan de Happy The Man-archiefplaten "Beginnings" en "Death's Crown". We hebben van beide platen een nummer uitgekozen en wel "Beyond The Treeline" van het debuut en "October Suite" van "After The Fall".
Websites:
https://pqrrecords/october
Bandcamp - October - After The Fall
https://www.progarchives.com/artist.asp?id=7702
https://www.facebook.com/pqr.disquesplusquereel/.

HET DEBUUT / VAN EIGEN BODEM / verkapte LIVE-TIP
Marathon – Beyond The Veil
Van “The First Run” (eigen beheer, 1994)

Het is alweer meer dan 30 jaar geleden, maar op eens was er in de regio een heuse progband die zich ook nog eens kon meten met de internationale namen. Marathon, want dat is de band waar we het over hebben, gaf in de begintijd menig concert in zalen als de oude Metropool in Hengelo en De Poort Van Kleef in Almelo, maar kreeg het ook voor elkaar om voorprogramma’s te spelen voor o.a. Jadis en zelfs Marillion. Het geschreven materiaal was live natuurlijk uitvoerig getest en dus moest er een album komen. De opnamen daarvan werden gefinancierd door fans, waarmee deze Tukkers voorop liepen op het gebied van crowdfunding! Live-favorieten als “Voices”, “The Patterns Of The Landscape” en “Beyond The Veil” mochten niet ontbreken op wat “The First Run” ging heten. Het was wel even wennen dat sommige nummers bij de studio-opname een iets ander arrangement hadden gekregen. Twee jaar later volgde in 1996 de opvolger “Norm”, maar in 1998 besloot Marathon er een punt achter te zetten. Twee leden wilden de progstijl trouw blijven, maar het zou tot 2012 duren eer ze opdoken in Gate 6. De gebroeders Erik (zang) en Ronald (gitaar) ten Bos en drummer Ferry Bult wilden een meer poppy geluid en gingen met nieuwe toetsenist en bassist door als ENorm. Die groep is nog steeds actief en bracht vorig jaar het vierde studio-album “It's Time” uit. Bij vrijwel ieder Enorm-optreden staat er echter ook Marathon-repertoire op de setlist en heel vaak is de opener van het debuutalbum de laatste toegift. Wellicht is dat ook het geval op 6 november in het Kulturhus in Holten. Wij gaan terug naar 1994 met de originele studio-opname van die song: “Beyond The Veil”.
Websites:
https://enormmusic.com/
https://www.facebook.com/ENormOfficial.

30 JAAR
Wright, Richard – Satellite
Van het album “Broken China” (EMI, 1996)

Richard William Wright (1943-2008) was vooral bekend als de toetsenman van Pink Floyd. Wrights spel droeg bij aan de karakteristieke klank van de Britse band. Wright verzorgde ook af en toe leadvocalen, al dan niet tweestemmig met David Gilmour. Hoewel hij geen productief liedjesschrijver was, heeft hij belangrijke stukken van de muziek gecomponeerd voor albums als "Meddle", "The Dark Side Of The Moon", "Wish You Were Here" en "The Division Bell". Voor Pink Floyds laatste studioalbum "The Endless River" zijn enkele overgebleven stukken gebruikt die door Wright zijn gespeeld tijdens de opnames van "The Division Bell". Ook maakte hij twee solo-albums: “Wet Dream” in 1978 en "Broken China" in 1996. Het was afgelopen week precies dertig jaar geleden dat laatstgenoemde album verscheen: een vierdelig conceptalbum gebaseerd op Wrights toenmalige vrouw Mildreds gevecht met depressies. Het is mede geschreven en geproduceerd door Anthony Moore, met ook een gastoptreden van Sinéad O'Connor. David Gilmour speelde een gitaarsolo in voor het nummer “Breakthrough”, maar zijn bijdrage werd uiteindelijk niet gebruikt. Ter viering van dit jubileum gaan we luisteren naar “Satellite”.
Websites:
http://richardwright.net/
https://www.facebook.com/RickWrightHiddenSoul/ (fanpagina).

NIEUW / LIVE-TIP
Roth Trio, Pete – Looking Forward To Looking Back (live)
Van “Group Chat” (Winterfold Records, 2026)

Eind 2024 was daar het nieuws dat Bill Bruford na bijna 10 jaar niet meer live te hebben gespeeld zijn drumstokken uit de wilgen had gehaald. Dat beviel 'm zo goed dat hij, in eerste instantie op kleine schaal in Groot-Brittannië, als lid van het jazztrio van gitarist Pete Roth, weer live ging spelen. Roth was overigens geen onbekende van hem, want die werkte ooit een tijdje als drumtechnicus voor Bruford. De van oorsprong Duitse jazzgitarist woont en werkt al jaren in de UK en heeft sindsdien een redelijke naam opgebouwd. Bassist Mike Pratt is het derde triolid. Na dat voorzichtige begin volgde er een flinke tournee met optredens in de rest van Europa, Canada, Japan en op Cruise To The Edge. Een Xymphonia-afvaardiging zag een aangenaam concert, mei vorig jaar in Poppodium Boerderij in Zoetermeer. Van die tournee is nu een opname verschenen onder de titel “Group Chat”: een CD met 9 stukken en een DVD van 35 minuten waarop helaas maar 5 ervan een plaats hebben gekregen, maar die wel een mooi sfeerbeeld geeft van een Pete Roth Trio-optreden. Hoewel muzikaal als fusion te kenschetsen is de spelstijl van Roth op zijn 'hollow body'-gitaar absoluut meer in de jazz- dan in de rockhoek te plaatsen. Maar met zijn niet geringe hoeveelheid effectpedalen roept hij hier en daar, in fraaie muzikale samenspraak met Bruford en Pratt, sferen op die de jazzrockliefhebber zal bekoren. Dat is zeker zo in “Looking Forward To Looking Back”, dat de titel indachtig, in de eerste helft in feite de uptempo climax laat horen, dan even helemaal stil valt om rustig af te bouwen, waarbij Roth een mooi sustain-effect op z'n gitaar gebruikt. Overigens: begin volgend jaar volgt er alweer een nieuwe tournee waarbij zowaar TivoliVredenburg wordt aangedaan. Niet de grote zaal, maar Cloud Nine, een fiks aantal roltrappen naarboven dus, op 6 februari 2027.
Websites:
https://www.peterothtrio.com/
https://www.facebook.com/PeteRothTrio/.

LIVE-TIP
Verheyen, Carl - Fusioneers Disease
Van "Mustang Run" (Cranktone Entertainment, 2013)

Aanstaande zaterdag, 17 oktober, treedt Carl Verheijen met zijn band op in de Almelose vestiging van Metropool in het kader van zijn Light Shine-tour door Europa. De in 1954 in Santa Monica, Californië geboren gitarist is van alle markten thuis. Hij speelt net zo makkelijk bluesrock, jazzrock, fusion en pop. Mede daardoor is hij een veelgevraagd sessiemuzikant, producer en leraar. Internationaal brak hij door toen hij in 1985 Supertramp kwam versterken. Het eerste album onder eigen naam kwam drie jaar later uit. Op "No Borders" (in 1994 heruitgebracht als "No Borders Plus") is een gastrol weggelegd voor Allan Holdsworth. In augustus bracht hij met zijn band in eigen beheer (= Cranktone Entertainment) "Promised Future" uit, waarop al de stijlen die hij beheerst ongetwijfeld weer te bewonderen zijn. Wij gaan terug naar 2013 en de CD "Mustang Run". Daarop staat niet alleen het door ons al eens ten gehore gebrachte "Bloody Well Right" van Supertramp, maar ook het nummer "Fusioneers Disease", waarop hij terzijde wordt gestaan door Simon Phillips, bassist Cliff Hugo en zijn trouwe toetsenist Jim Cox.
Websites:
https://carlverheyen.com/
https://www.facebook.com/CarlVerheyenOfficial.

LIVE-TIP / DESTIJDS GEMIST
Loma – How It Starts
– A Steady Mind
Van “How Will I Live Without A Body?” (Sub Pop, 2024)

Onlangs draaiden we muziek van het nieuwe Shearwater-album “The New World”, daarbij aankondigend dat de groep rond Jonathan Meiburg binnenkort vier keer in het land optreedt: 31 oktober in de Maastrichtse Muziekgieterij, 1 november in Bitterzoet Amsterdam, 10 november in MEZZ Breda en 11 november in Vera Groningen. Maar Shearwater komt niet alleen, want ook twee gerelateerde 'acts' treden aan: Any Kind, het soloproject van Meiburgs Shearwater-compaan Don Duszynski én Loma, waarin het duo samenwerkt met zangeres Emily Cross. Laatstgenoemde trio heeft intussen drie platen uit, maar alleen het debuut uit 2018 kwam bij ons (zij het veel later) aan de orde. Recentste worp is het twee jaar oude “How Will I Live Without A Body?”. Ondanks dat Meiburg zijn mond houdt, hoor je aan de arrangementen (de gitaar-'twangs' die zo van een laat Talk Talk-album hadden kunnen komen, de houtblazers) de Shearwater-connectie. De algehele muzikale sfeer heeft echter iets broeierig triphop-achtigs, wat door de raadselachtige vocalen van Cross nog versterkt wordt. We willen er alsnog graat twee stukken van laten horen. Eerst het door de piano-arpeggio's bezwerende “How It Starts”, met tekstuele hulp van Laurie Anderson, die ook weer bijdraagt aan Shearwaters nieuweling. Dan “A Steady Mind”, dat als Meiburg de zang hier had verzorgd, al snel als Shearwater-nummer had kunnen doorgaan, mede door de soms in het arrangement opduikende klarinetten. Cross geeft er nochtans met haar haast gefluisterde zang een heel eigen lading aan.
Websites:
https://lomatheband.com/
https://www.facebook.com/lomatheband.

ALBUM VAN DE MAAND
A Liquid Landscape – Consequence
Van het album “Rogue Planet” (Glassville Records, 2026)

Na een pauze van bijna tien jaar is A Liquid Landscape terug met nieuwe muziek. Het derde bandalbum heet “Rogue Planet” en is vier maanden geleden verschenen via Glassville Records. De basis voor de band werd in 1999 gelegd door de broers Niels en Robert van Dam, respectievelijk lead- en basgitarist, samen met zanger/gitarist Fons Herder. Na onder verschillende namen en met verschillende drummers te hebben gewerkt, voegde Coen Speelman zich in 2007 bij de band en uiteindelijk werd in 2009 de naam A Liquid Landscape aangenomen. Debuut-EP “Long Lost Traveler” werd nog datzelfde jaar in eigen beheer uitgebracht, wat al snel leidde tot een contract bij Glassville Records. Bij dat label verschenen vervolgens ”Nightingale Express” (2012) en “The Largest Fire Known To Man” (2014) plus de EP “Stories Left Untold” (2016). De band trad ook veelvuldig live op, zowel in Nederland als in het buitenland, als support act voor o.a. Anathema, Karnivool, Soen, Thrice, Riverside en Crippled Black Phoenix. Toen werd het stil, al liet frontman Fons Herder van zich horen middels de groep Inhalo. Maar nu is het weer tijd voor A Liquid Landscape! Muzikaal gezien is “Rogue Planet” een voortzetting van de artrockmix die het eerdere werk liet horen, maar Rogue Planet leunt zwaarder op de alternatieve rock van rond de eeuwwisseling. Dit album is een waarschuwing, een flirt met de ondergang en een sprankje hoop voor de gedesillusioneerden, aldus A Liquid Landscape. Op 20 november is de groep te aanschouwen in De Gelderlandfabriek in Culemborg en op 9 januari, samen met Hackberry en Perfect Storm in Vera, Groningen. Deze week hebben we het nummer ”Consequence” geselecteerd.
Websites:
https://aliquidlandscape.nl/
Facebook.

HERUITGAVE
Big Big Train - Brambling
Van "Far Skies Deep Time" (English Electric Recordings, 2010 / 2026)

In het kader van de "Woodcut And Other Stories"-tournee was de multinationale band (met een Engels hart) Big Big Train vorige weekend in Nederland voor een tweetal concerten. Een Xymphonia-delegatie (en minstens één vaste luisteraar) waren in Uden getuige van een uitmuntende en zeer intense integrale uitvoering van het eerder dit jaar verschenen conceptalbum "Woodcut". Uit een bezoek aan de merchandise-stand bleek dat een groot deel van de bandcatalogus was bijgeperst en heel stiekem zit daar een ook een heruitgave bij van “Far Skies Deep Time”, volgens de band zelf een EP, maar wat ons betreft 'gewoon' een album. De ruim 50 minuten lang geworden editie, origineel utigebracht in 2010, is gevuld met songs die voor een deel stammen uit de schrijf- en opnamesessies voor het een jaar eerder verschenen "The Underfall Yard". Daarop maakte zanger David Longdon zijn debuut en hoewel Nick D'Virgilio al wel aan “The Difference Machine” (2007) bijdroeg, was hij nu ook echt de vaste drummer geworden. Deze nieuwe heruitgave is de meest complete variant waarop we zowel de deels herschreven nieuwe opname van oer-BBT-song “Kingmaker” als ook de Big Big Train-bewerking van het door ex-Genesis-lid Anthony Phillips alleen als demo uitgebrachte “Master Of Time” aantreffen. Wij kiezen echter eens keer voor een minder voor de hand liggende track in de vorm van “Brambling”, dat vooral door het gitaarspel van Dave Gregory klinkt als vroege Yes.
Websites:
https://www.bigbigtrain.com/discography/far-skies-deep-time/
https://www.facebook.com/bigbigtrain/.

(OP)NIEUW
Polis – Pilger
Van het album “Pilger” (Sireena, 2026)

Onlangs schonken we al aandacht aan het nieuwe, vierde studioalbum van Polis. De muziek van deze Duitse band wijst duidelijk terug naar muziek uit begin jaren zeventig: enerzijds de progressieve hardrock uit die tijd, zoals gemaakt door bijvoorbeeld Uriah Heep, maar anderzijds ook naar de vroege vormen van symfonische en psychedelische rock. Deze oosterburen geven daar wel een alternative rockrandje aan, wat een verwantschap met Motorpsycho geeft. Dat was al zo op “EINS” (2011), “SEIN” (2014) en “Weltklang” (2020), waarvan de laatste twee al door ons in eerdere uitzendingen belicht werden. Ook “Pilger” volgt weer dat pad, al zijn de contrasten tussen de opnieuw Duitstalige nummers nog groter: er zijn denderende hardrockpassages – er is ook intieme verstilling. Dit alles komt samen in het titelnummer “Pilger”, tevens het langst klokkende nummer van de schijf.
Websites:
https://polisband.de/
https://www.facebook.com/polisband.de
https://polisklang.bandcamp.com/music.

NIEUW
Wakeman, Rick & The English Rock Ensemble – Noctis Labyrinthus
– Bowie's Vision
Van het album “Return To The Red Planet” (Madfish, 2026)

Zoals er in 1999 een “Return To The Centre Of The Earth” verscheen, als vervolg op Rick Wakemans succesvolle tweede solo-album “Journey To The Centre Of The Earth” dat een kwart eeuw daarvoor het licht zag, is er nu “Return To The Red Planet”, al komt de Britse keyboardwizard hier nu al zes jaar na “The Red Planet” mee. Er is een versie met naast een CD ook een Blu-ray beschikbaar met daarop niet alleen een Dolby Atmos- en DTS-mix, maar ook een documentaire met interviews en beelden van de studio-opnamen. Daaruit blijkt dat Wakeman bijzonder enthousiast is over dit opnieuw met The English Rock Ensemble gemaakte vervolg. Alles zat gewoon mee deze keer: een prachtig geoutilleerde studio (Decoy Studios in Woodbridge), constant opborrelende inspiratie en vooral ook een excellerende band. De jonge drummer Adam Falkner is mede debet aan nieuwe energie die sinds enige jaren door de 77-jarige toetsenist/componist en de overige bandleden Lee Pomeroy (bas) en Dave Colquhoun (gitaren) waait. Zangeres Mollie Marriott (ja, inderdaad dochter van Steve) werd hem aangeraden door haar voorgangster Hayley Sanderson, die andere verplichtingen had en haar bijdragen vallen goed in de smaak. Ze zingt o.a. in “Bowie's Vision”, uiteraard een eerbetoon aan de overleden maker van “Life On Mars?”, die veel met Wakeman werkte. Het is het enige stuk dat niet vernoemd is naar een landschap op Mars (want dat is natuurlijk de rode planeet waar dit album over gaat) en heeft een grootse finale van Awakeneske proporties met pompeuze koorzang (uit een kastje, dat dan weer wel). In de surroundmixen word je volledig omringd door die koorsamples. Maar eerst gaan we luisteren naar “Noctis Labyrinthus” waarin Falkner zijn drijvende drumstijl in optima forma presenteert.
Websites:
https://www.rwcc.com/
https://www.rwcc.com/notices/returntotheredplanet.php
Facebook: Rick Wakeman Music/
Bandcamp Return To The Red Planet.

IN HET NIEUWS / NIEUW
Dim Gray – Sun In Your Eyes
Van de Bandcamp-single “Sun In Your Eyes” (eigen beheer, 2026) en een nog te verschijnen vierde Dim Gray-album (eigen beheer, maart 2028(!))

We volgen Dim Gray al sinds het debuutalbum “Flown”, dat een van onze Albums van de Maand was in 2020. En gisteren konden we zanger/toetsenist Oskar Holldorff aan het werk zien met Big Big Train, waar hij ook alweer een paar jaar lid van is. Afgelopen maand kwam het nieuws dat de Noorse band afscheid heeft genomen van drie leden en dat gitarist/zanger Håkon Høiberg en genoemde Holldorff doorgaan als duo. Er wordt gewerkt aan een nieuw album waarvoor een Kickstarter-campagne is opgezet. Er is al een voorproefje verschenen op Bandcamp, het nummer “Sun In Your Eyes”. Overig materiaal moet nog geschreven worden. Het duo is van plan noordelijke folkinvloeden duidelijker uit te lichten, maar de evocatieve, melancholieke filmische rock die we van Dim Gray kennen blijft de basis. We mogen iets donkerder en rauwere muziek verwachten van het tweetal dan we van Dim Gray gewend waren, aldus de omschrijving op de Kickstarter-website. Dit nieuws is een mooie gelegenheid om weer eens aandacht aan deze eigenzinnige band te besteden, uiteraard middels het nieuwe nummer “Sun In Your Eyes”.
Websites:
https://www.dimgray.no/
Facebook: Dim Gray Music/
Genoemde nummer op Bandcamp
Kickstarter: Dim Gray The Fourth Studio Album.

NIEUW (ietwat verlaat)
Kalix Elektriska - Dagens Drōm Om Natten
- Allt Vi Har Kvar
Van "Kalix Elektriska" (eigen beheer, 2026)

In mei kwam het titelloze, alleen op LP en als stream te beluisteren debuut van Kalix Elektriska uit. De Zweedse band bestaat uit Johan Drougge (zang, keyboards, drums) en voormalig Liquid Scarlet-musici Joel Lindberg (bas) en Olov Andersson (gitaren, klarinet, zang). De muziek wordt op Bandcamp omschreven als het muzikale equivalent van William Turners klassieke landschapsschilderij "Dido Building Carthage". Daarnaast verwoorden de teksten de levens van gebroken zielen in een afbrokkelende beschaving, zoals in T.S. Eliots "The Waste Land". Helaas worden de teksten in het Zweeds gezongen, maar gelukkig is de muziek uitermate beeldend. Zo worden symfonische en bombastische, aan de muziek van Änglagård verwante passages afgewisseld met dromerige, van fluisterzang en akoestische gitaarakkoorden voorziene folky ballades. Psychedelische, reminiscenties aan het oude Pink Floyd oproepende spanningsbogen, inclusief monotoon gedeclameerde praatzang, werken daarnaast toe naar classic rock- en protoprog-climaxen vol orgeluitbarstingen en gierende gitaarsolo’s. De overeenkomsten met een Zweedse 'crime noire'-soundtrack worden daarbij versterkt door constant zoemende, pruttelende analoge synthesizers en unheimische klanken van al dan niet gestemde percussie-instrumenten en echoënde elektrische pianoaanslagen. De aan Genesis en Steve Hackett herinnerende lyrische gitaarsolo in "Dagens Drōm Om Natten" (“Nachtelijke Dagdroom”) en een elegante Minimoog-solo in "Allt Vi Har Kwar" (“Alles Wat We Nog Hebben”) bieden echter enige ontspanning. Het intrigerende "Kalix Elektriska" zit derhalve net zo ingenieus in elkaar als het gehaakte hoesontwerp. We draaien van deze plaat de twee genoemde nummers.
Websites:
Bandcamp: Kalix Elektriska
Spotify: Kalix Elektriska
Soundcloud: Kalix Elektriska
Facebook: Kalix Elektriska
Instagram: Kalix Elektriska.

NIEUW
Hammill, Peter – For A Rainy Day
Van “Tears In Time” (Esoteric Antenna, 2026)

Het lijkt misschien dat we lang hebben moeten wachten op een nieuw solo-album van Peter Hammill, maar dat komt misschien omdat er ooit een tijd was dat de releases van hem en van zijn band Van Der Graaf (Generator) over elkaar heen buitelden. Toch valt het wachten wel mee als je bedenkt dat in 2023 er nog heropnamen verschenen van zijn voor het failliete Enigma-label gemaakte platen van eind jaren tachtig en begin jaren negentig en in 2021 “In Translation” het licht zag. En dat coveralbum volgde op de hielen van een originele samenwerking met Amorphous Androgynous en zelfs twee met Isildurs Bane. Sommigen dachten dat het om een restjesalbum zou gaan omdat Esoteric Antenna de plaat aankondigde met de mededeling dat er materiaal op staat dat tussen 1991 en 2026 werd opgenomen. Hammill nuanceert dat in interviews: twee nummers zijn gebaseerd op naar eigen 'experimentele instrumentals' van zo'n 35 jaar oud. Extra lagen en gezongen teksten zijn veel recenter toegevoegd. Wel kun je stellen dat het album behoorlijk tijdloos klinkt, want nauw aansluitend bij het solo-werk dat hij sinds Van Der Graaf Generator in 2005 weer bij elkaar kwam uitbracht: écht solo dus, zonder gastbijdragen. Nu is er toch eentje: “The Wheels” met Saro Cosentino, de Italiaan waar hij in het verleden al een paar keer mee samenwerkte. De typische zelf ingezongen koortjes, het herkenbare elektrische gitaarwerk en de onnavolgbaar eigenzinnige frasering van zijn keyboardspel zijn weer omnipresent. Teksten zijn vaak ietwat filosofisch en (leven)beschouwend, soms ook observerend van aard. Nieuwe zieltjes gaat hij hier waarschijnlijk niet mee winnen: dit is voer voor de vaste schare liefhebbers. Door het gelaagde arrangement is opener “For A Rainy Day” voor de progliefhebber waarschijnlijk het aangenaamst. Dat is dan ook het nummer dat we gekozen hebben.
Websites:
https://www.sofasound.com/
https://peterhammill.com/
Facebook: Peter Hammill Official/.

NIEUW
Telegraph – Field Of Fade Memory
Van “Topography Of Mind” (eigen beheer, 2026)

Het is alweer acht jaar geleden dat “Mir” verscheen, het debuut van Telegraph uit Tel Aviv. Die plaat was in fysieke vorm al snel uitverkocht en is al jaren alleen nog als download verkrijgbaar. De Israëliërs toonden zich op “Mir” zwaar schatplichtig aan het jarenzeventiggeluid van met name Camel en Caravan. Nu is er middels “Topography Of Mind” een opvolger met vier lange nummers. Camel blijkt opnieuw een grote invloed. Luister maar naar het heerlijke orgel- en overig keyboardwerk op bijvoorbeeld het albumopenende titelnummer dat duidelijk de Pete Bardens-school volgt. Daarbij komt nog mooi slepend gitaarspel en een speelse ritmesectie, waarbij we het flitsende spel van drummer Avi Barak nog even apart willen prijzen. Het tweede nummer “Field Of Fade Memory” refereert met onder andere het psychedelisch flanger-effect op de zang aan Camels “Air Born”. en pulserend baswerk. Ook in “Valley Of Delerium” is dat effect te horen op de zang, maar hier is het omringd door een donkerder atmosfeer à la Pink Floyds “Animals”; het pulserende basritme in de tweede helft verwijst ook naar dat album. Slotnummer “Somewhere Along These Lines” heeft dan weer meer van de Floyd van de vroege jaren zeventig, hoewel Camel ook hier nooit ver weg is. Alles overziend is “Topography Of Mind” een zeer afwisselend album. Voor vanavond hebben we gekozen voor het genoemde “Field Of Fade Memory”.
Websites:
Facebook: Telegraph The Band/
Bandcamp Telegraph - Topography Of Mind.

(OP)NIEUW
Exploring Birdsong - You Like It Best When It Hurts
Van "Every House We Built" (Long Branch Records, 2026)

Een paar weken geleden lieten we al het nodige horen van het debuutalbum van Exploring Birdsong. Maar dat was zeker niet onze eerste kennismaking, want het Britse trio kwam al in 2020 op onze muzikale radar toen we de eigenzinnige muziek ontdekten van de debuut-EP "The Thing With Feathers" (2019), waarop uitsluitend vocalen, piano, bas en drums waren te horen. Vanaf dat moment was het wachten op méér. Dat de groep niet kiest voor kwantiteit maar voor kwaliteit blijkt wel uit het feit dat nieuw materiaal er pas in 2023 kwam middels opnieuw een EP: "Dancing In The Face Of Danger". Daarop bleek het muzikale arsenaal flink uitgebreid met de nodige synths, maar wederom geen gitaren! Daarna werd er eindelijk gewerkt aan een volledig album, dat er uiteindelijk afgelopen juni kwam in de vorm van "Every House We Built". De muzikale lijn van de tweede EP is doorgezet, waarbij de songs nog net iets compacter zijn geworden en tegelijk zeer melodieus, maar wel stuk voor stuk voorzien van interessante vondsten en wendingen. En nee, ook dit keer is er geen gitaar te horen op het album, maar wordt de trucendoos flink opengetrokken voor de wel degelijk opduikende stevige uitbarstingen. Centraal staat de prachtige stem van Lynsey Ward, die ook regelmatige in oneindig lijkende harmonielagen word ingezet, en de ijzersterke songs die door alle drie de individuele leden zijn aangedragen. Daar waar voor de EP's de inspiratie meer extern werd gevonden, is "Every House We Built" tekstueel een zeer persoonlijk album met teksten die relaties en liefdeservaringen als basis hebben. En als of het niet genoeg is heeft de band voor dit album ook nog eens een bijzondere visuele stijl geadopteerd, zich daarbij presenterend als projectontwikkelaars van Birdsong Property Development. Die stijl is doorgetrokken in de kleding, online uitingen, de video's en zelfs de optredens. En leuk voor de fans: de video's zijn ook nog eens onderling met elkaar verbonden door allerlei kleine details en verhaallijnen die in elkaar overlopen. Een van de stevigste tracks van "Every House We Built" is “You Like It Best When It Hurts”, dat een bijna Meshuggah-achtige break in het midden heeft.
Websites:
https://exploringbirdsong.com/
Bandcamp: Exploring Birdsong
Facebook: Exploring Birdsong
Instagram: Exploring Birdsong
Youtube: Exploring Birdsong.

ALBUM VAN DE MAAND
A Liquid Landscape – Few And Far Between (pt 1)
– Few And Far Between (pt 2)
Van het album “Rogue Planet” (Glassville Records, 2026)

Na een pauze van bijna tien jaar is A Liquid Landscape terug met nieuwe muziek. Het derde bandalbum heet “Rogue Planet” en is vier maanden geleden verschenen via Glassville Records. De basis voor de band werd in 1999 gelegd door de broers Niels en Robert van Dam, respectievelijk lead- en basgitarist, samen met zanger/gitarist Fons Herder. Na onder verschillende namen en met verschillende drummers te hebben gewerkt, voegde Coen Speelman zich in 2007 bij de band en uiteindelijk werd in 2009 de naam A Liquid Landscape aangenomen. Debuut-EP “Long Lost Traveler” werd nog datzelfde jaar in eigen beheer uitgebracht, wat al snel leidde tot een contract bij Glassville Records. Bij dat label verschenen vervolgens ”Nightingale Express” (2012) en “The Largest Fire Known To Man” (2014) plus de EP “Stories Left Untold” (2016). De band trad ook veelvuldig live op, zowel in Nederland als in het buitenland, als support act voor o.a. Anathema, Karnivool, Soen, Thrice, Riverside en Crippled Black Phoenix. Toen werd het stil, al liet frontman Fons Herder van zich horen middels de groep Inhalo. Maar nu is het weer tijd voor A Liquid Landscape! Muzikaal gezien is “Rogue Planet” een voortzetting van de artrockmix die het eerdere werk liet horen, maar Rogue Planet leunt zwaarder op de alternatieve rock van rond de eeuwwisseling. De astronomische term 'zwervende planeet' verwijst naar een vrij zwevende planeet die niet door de zwaartekracht aan een ster gebonden is. In het geval van het album dient het als een sociaal commentaar op de huidige staat van de beschaving. De wereld ligt letterlijk binnen handbereik en tóch heerst er een wereldwijd gevoel van vervreemding. Dit album is een waarschuwing, een flirt met de ondergang en een sprankje hoop voor de gedesillusioneerden, aldus A Liquid Landscape. Op 20 november is de groep te aanschouwen in De Gelderlandfabriek in Culemborg en op 9 januari, samen met Hackberry en Perfect Storm in Vera, Groningen. We trappen de maand af met de opening van “Rogue Planet”: het tweedelige “Few And Far Between”. Websites:
https://aliquidlandscape.nl/
Facebook.

ZWANENZANG
Automatic Man - What's Done
Van "Visitors" (Island, 1977 / Lemon Recordings, 2005)

Automatic Man werd in 1975 opgericht door drummer Michael Shrieve, nadat hij Santana had verlaten. De eerste muzikant die hij erbij betrok was toetsenist/zanger Todd Cochran, de voormalig kindster die destijds Bayeté werd genoemd. Tijdens de opnames van Stomu Yamashta's "Go" had Shrieve verder Pat Thrall leren kennen en ook die gitarist sloot zich bij de nieuw te vormen groep aan. Als laatste werd bassist Doni Harvey aangetrokken. Het titelloze debuut uit 1976 bestond uit een verfrissende mix van funky progressieve rock, hardrock, AOR en synthesizermuziek. Uiteraard stonden Shrieves drumpartijen hierbij vooraan in de mix. Alfred Lagarde plugde het liedje "My Pearl" veelvuldig in zijn radioprogramma Betonuur. Na enkele moeizame optreden, vooral het gevolg van de ingewikkelde, lastig live uit te voeren muziek, viel de eerste line-up echter al snel uit elkaar, met nota bene Shrieve als meest opvallende vertrekker. Met een nieuwe ritmesectie, bestaande uit drummer Glenn Symmonds en bassist Jerome Rimson werd in 1977 nog het tweede album "Visitors" uitgebracht, waarop vooral op kant A de funk de overhand kreeg. Kant B bevat echter nog een paar nummers in de stijl van het debuut, waaronder "What's Done". Toch bleek dit de zwanenzang van Automatic Man te zijn. Van "Visitors" hebben we genoemd "What's Done" klaarstaan.
Websites:
Progarchives: Automatic Man
Allmusic: Automatic Man
Myspace: Automatic Man
Archive.org
Interview Shrieve over onder meer Automatic Man
Bio van Bayetél.

HET DEBUUT
Kocsis, Zoltán - Bela Bartok's Allegro Barbaro BB 63, Sz.49
Van de box-set "Bartók Complete Solo Piano Works" (Decca, 2010)
Emerson, Lake & Palmer - The Barbarian
Van het album "Emerson, Lake & Palmer" (Island Records, 1970)

De naar de groep genoemde eersteling van Emerson, Lake & Palmer uit 1970 wordt over het algemeen beschouwd als één van de meest illustere debuutalbums allertijden. Drie muzikanten met ieder al een redelijk grote staat van dienst als leden van respectievelijk The Nice, King Crimson en Atomic Rooster, vonden elkaar in hun ongebreidelde ambitie. Nog voor ze ook maar één concert hadden gegeven doken ze de studio in om dit album op te nemen. Het is een soort 'rock meets klassieke muziek meets cocktail-jazz' dat we voorgeschoteld krijgen, met Keith Emersons grommende Hammond- en furieuze pianospel op de voorgrond, voortgestuwd door Carl Palmers drukke drums en Greg Lake die regelmatig zijn bas met een fuzzpedaal van een vuige sound voorziet. Het is een ambitieus werkstuk dat echter niet helemaal geslaagd genoemd kan worden omdat het allemaal misschien iets te veel als los zand aanvoelt.

Emerson leent driftig van allerlei klassieke, redelijk moderne componisten als Leos Janácek en Bela Bartók. Dat leverde in het geval van die laatste nog wel een probleempje op want Emerson bewerkt Bartoks “Allegro Barbaro” tot de openingstrack van het album, “The Barbarian”, maar vergat wel dit te vermelden. Bartoks weduwe kreeg daar later lucht van en nam contact op met Emerson en sindsdien wordt over het algemeen ook de Hongaarse componist bij dit stuk vermeld. Voor deze editie van onze rubriek HET DEBUUT koppelen wij een uitvoering van het originele pianowerk, in de uitvoering van diens landgenoot Zoltán Kocsis, aan ELP's bewerking ervan.
Websites:
https://www.emersonlakeandpalmer.com/
Facebook: Emerson Lake & Palmer
Zoltán Kolcis' versie op YouTube.

IN HET NIEUWS
Leap Day – Ancient Times (reprise)
Van het album “From The Days Of Deucalion – Chapter 2” (Oskar, 2015)

Afgelopen week kwam Leap Day met een vreselijk bericht. Op de officiële Facebook-pagina is te lezen: “Het is moeilijk om hier de juiste woorden voor te vinden. Onze toetsenist en dierbare vriend Gert [van Engelenburg] is zeer ernstig ziek. In korte tijd is er veel veranderd en dat komt bij ons allemaal hard binnen. Gert wil de komende tijd samen met zijn gezin en familie doorbrengen. We vragen iedereen om hun rust en privacy te respecteren. Over zijn gezondheid delen we alleen wat Gert en zijn gezin zelf naar buiten willen brengen. Voor Leap Day betekent dit dat onze activiteiten voorlopig stilliggen. Over de toekomst kunnen we nu nog niets zeggen. Dank voor alle warme reacties en blijken van medeleven. Onze gedachten zijn bij Gert en iedereen die hem lief is. – Leap Day”. Leap Day was tot vorig jaar ook de organisator van het jaarlijkse Northern Prog Festival. Van Engelenburg bleef als enig bandlid ook betrokken bij de organisatie van de doorstart. Op 31 oktober is er daardoor weer een editie, voor het eerst in Westcord in Leeuwarden. Leap Day zou de headliner zijn, maar dat gaat nu dus sowieso niet door. De Facebook-pagina van Northern Prog meldt dan ook dat het nieuws rond Van Engelenburgs ziekte als een bom is ingeslagen. Verder zijn er nog geen mededelingen gedaan omtrent wat er 31 oktober gaat gebeuren. Ook al is de aanleiding treurig en wensen we Gert en familie alle sterkte toe, we willen graag muziek van Leap Day draaien nu. Daarvoor gaan we 11 jaar terug in de tijd. Toen verscheen Chapter 2 van het tweeluik “From The Days Of Deucalion”. Het eerste deel begint met het korte “Ancient Times”, een ingetogen gitaarinstrumental van Eddie Mulder. Deel twee sluit af met een meer dan twee keer zo lange reprise ervan, met ook een door Mulder geschreven tekst, voordat hij met een weergaloze solo de compositie voortstuwt. Het is meteen de laatste zangbijdrage aan een regulier Leap Day-studio-album van Jos Harteveld. Hij werd opgevolgd door Hans Kuypers, die alleen op “Treehouse” (2021) was te horen. Inmiddels is Roelof Beeftink de leadzanger, die debuteerde op “When Gravity Wins” (2025).
Websites:
http://www.leapday.nl/
Facebook: Leap Day Progrock
Facebook: NorthernProgFest.

30 JAAR
Porcupine Tree - Intermediate Jesus
Van het album "Signify" (Delerium, 1996 / Kscope, 2009)

Het was afgelopen woensdag, 30 september, exact 30 jaar geleden dat Porcupine Tree's vierde studio-album “Signify” verscheen. Het is zowel het begin als het eind van een tijdperk. Enerzijds is het de laatste studio-release via het in psychedelisch rock gespecialiseerde label Delerium Records, anderzijds is het de de eerste plaat die Porcupine Tree als band opnam, dus frontman Steven Wilson met bassist Colin Edwin, toetsenist Richard Barbieri en drummer Chris Maitland. De groep speelde al wel een aantal jaren in die bezetting live, maar in de studio was het tot dan nog een soloproject van Wilson met hier en daar gastbijdragen. Een deel van “Signify” vond zijn basis in groepsimprovisaties die opgenomen zijn in 1995 en 1996. Muzikaal horen we ook echt een brug tussen het vroege spacy en psychedelische materiaal en het meer songmatige werk dat zou volgen op bijvoorbeeld “Stupid Dream” en “Lightbulb Sun”. Voor veel liefhebbers startte hier een echt gouden tijdperk voor Porcupine Tree met sterke albums en optredens. Deze periode en zeker ook de begintijd wordt overigens uitgebreid belicht door Voyage 35, de groep rond voormalig Porcupine Tree-bassist Colin Edwin die onlangs ons land aandeed. Wij kozen voor vanavond één van de meer uitgesponnen spacy tracks van “Signify”, namelijk “Intermediate Jesus”. Let dan vooral ook eens op het prachtige basspel van genoemde Edwin.
Websites:
https://porcupinetree.com/
Facebook: Porcupine Tree Official.